Bali
Deze maand reizen we naar en op Bali (en ook weer terug). Eigenlijk begon de reis al eind oktober maar om praktische redenen hebben we het begin van de reis niet in de blog van oktober meegenomen, maar verslaan we de hele reis deze maand. We vliegen via China (Kanton) naar Bali en dat is echt een hele lange zit. Maar als je er dan eenmaal bent dan beleef je ook wat! Tja, en als je dan weer terug bent is het ineens heel koud winterweer in Nederland.
Dit is alleen nog maar het eerste deel van de vlucht. Van Schiphol naar Kanton in China. Daarna volgde nog een vlucht van Kanton naar Bali (weer 6 uur) maar dat toestel had niet zo’n mooi schermpje.
Mjammie, heerlijk vliegtuigvoer en een Chinees biertje erbij.
Tja, dan ben je op het vliegveld in China en moet je uitzoeken waar je nu naar toe moet…..
We kwamen rond twaalf uur ’s nachts aan op Bali en zijn naar het hotel gelopen dat Paula van te voren al had geboekt. Wij blijven hier 3 nachten om even te wennen aan de tijd, de temperatuur en de omgeving en om de stad (Kuta) te bekijken. Daarna gaan we bedenken wat we de komende weken gaan doen. Niet duur trouwens, 3 nachten inclusief ontbijt voor € 50 totaal. En wat voor ontbijt:
Beetje achterstallig onderhoud (dat blijkt volkomen normaal hier op Bali) maar niet slecht.
En dan onze eerste verkenning van de stad.
Het strand aan de zuidkust, met een prachtig kunstwerk.
Overslag van goederen van een “grote” vrachtauto op een kleinere.
Een vuilniswagen.
Ook het trottoir heeft (als ie er al is) over het algemeen een beetje achterstallig onderhoud.
Wij besluiten maar niet meer in het donker te gaan wandelen.
’s Avonds uit eten in een heel duur restaurant. Deze maaltijd kost 540.000! Een balinese rijsttafel voor twee. Erg lekker.
De volgende dag weer een stadsverkenning. Overal op straat struikel je over deze “offertjes”. Bali is vooral Hindoeïstisch en iedere dag brengen de meeste mensen een offertje aan de natuur of het weer of de lucht of het water of zo. Dat doen ze op richeltjes en randjes op de vele tempels en tempeltjes, maar ook overal gewoon op de stoep of straat. Het eetbare deel wordt er vaak al snel door honden, katten of vogels uitgehaald, maar de rest blijft liggen en geeft dus veel troep. Het meeste is wel van organisch materiaal gemaakt dus zal wel vergaan.
Een zeer profi elektrische installatie in deze stad en over het gehele eiland. Wonderlijk genoeg hebben we nooit ergens iets gemerkt van een stroomstoring.
Bananenbomen midden in de stad.
En een bushalte.
Beetje doorgesleten / geroest bij de instapplek, maar who cares.
En hier een groot tankstation. Er zijn twee soorten benzine: de pertalite en pertamax. Pertamax is zo’n 25% duurder dan de pertalite maar beter voor de motor. Kennelijk staan de Balinezen liever in een enorme rij dan die extra 25% te betalen. De voorste pomp hier op de foto is pertamax en er tankt niemand.
Tja, en dan weer zo’n fijn gat in de stoep.
Na twee dagen door de stad gelopen te hebben besluiten we de rest van het eiland met een huurauto te gaan verkennen. Paula besteedt een paar uur aan het uitzoeken van een goede deal en dan wordt de volgende morgen deze auto bij ons hotel gebracht. Dit wordt voor ca. € 12,- per dag voor de volgende 19 dagen onze auto.
Dit is Bali en ons plan is om met de wijzers van de klok mee het hele eiland rond te gaan rijden. Waar mogelijk willen we natuurlijk ook de bergen en vulkanen bezoeken.
En dan gaan we op weg. Links rijden door een complete verkeerschaos waar brommers je voortdurend links en recht inhalen.
Die moet kennelijk een paar jerrycans afleveren.
Dan na twee uur door de stad gereden te hebben wordt uiteindelijk de bebouwing en het verkeer dunner en zijn we buiten. Hier wat beginnende rijstveldjes.
Een acht persoons auto.
En een driepersoons brommer. We hebben ze overigens wel met vijf personen gezien, maar dan was er meestal een baby bij die door de bestuurder op de arm gedragen werd.
En dan komen we, na een paar tussenstops op mooie plekken, aan bij ons eerste verblijf buiten de stad: de Jembrana Bali Homestay in Pengambengan. Allemaal losse huisjes in een tropische tuin. Inclusief ontbijt voor € 32 voor twee nachten.
In diezelfde tropische tuin staan ook een paar koeien en een heleboel kippen.
Na een nachtje slapen worden we om ca. 5 uur in de morgen gewekt door een enorm concert van hanen. Iedereen heeft hier wel een paar kippen en hanen en die laten zich bij het eerste licht goed horen. We ontbijten en gaan dan met de auto op pad voor een verkenning van de omgeving. We starten met het bezoeken van een mangrove waar een plankenpad doorheen is gemaakt.
Dat plankenpad is ook echt wel nodig, want geen manier dat je er hier zonder doorkomt.
De meeste huizen hebben hun eigen tempeltje.
En dan gaan we een echte tempel bekijken. Paula had wat van die sjaals meegenomen zodat we netjes gekleed naar binnen kunnen.
Tja, het mocht wat kosten!
Mooie krokodillen voor de deur. Die kan je dan ook weer een offertje in de bek zetten.
En dan wat dieper er in nog meer goud.
Dan gaan we weer verder naar het oosten. De Ijo Gading rivier.
Een waterschildpadden opvang. Hier worden zieke of gewonde schildpadden verzorgt, maar er is ook een ei leg veldje. Hier keren jaarlijks vele Schildpadden naar terug om weer eieren te leggen.
Als die uitkomen worden de kleintjes een tijdje in zo’n badje gehouden voor ze in zee worden losgelaten, om ze meer overlevingskans te geven.
Er zijn hier geen borden die aangeven dat de bebouwde kom begint, maar dit wordt met poorten gedaan. Dat kunnen een paar bamboe stokken zijn, of een paar mooie beelden of iets wat lijkt op zo’n tempel en zo.
Wij gaan op zoek naar een waterval.
Er is een stenen trap aangelegd, maar die is nogal glad van het groen.
Yep!
De waterval is niet goed bereikbaar, maar we lopen wel bijna tegen deze jongen op. Het lijf is al een paar centimeter groot!
Genoeg gezaagd.
Dit is een door de Nederlanders gebouwde katholieke kerk in Ekasari.
Dan rijden we door naar Gilimanuk, de plaats op de westpunt van Bali waar de veerverbinding met Java is. Dit is dan weer zo’n poort die aangeeft dat de bebouwde kom begint. Wel een heel bijzondere.
Strand recreatie!
Tussen Bali en Java in is een trimaranrace gaande.
Weer zo’n particulier tempeltje.
En dan komen we bij ons volgende verblijf aan, de Gara Menjangang homestay in Banjuwedang. Twee nachten met ontbijt voor € 19,70.
Nette slaapkamer.
En buiten, achter het huisje een iets minder nette badkamer.
Het zal wel van de UV komen…..
Een supermarkt. Wij halen alleen water, chips en bier bij de supermarkten want ontbijt zit bij het verblijf in en avondeten doen we bij restaurantjes. Een flesje water kost ongeveer een dubbeltje, chips tussen de € 0,50 en € 1 en bier zo’n € 2,30 voor een flesje van 0,62 liter. Bier is dus eigenlijk heel duur hier. In de restaurants kost het overigens ongeveer hetzelfde.
We lopen wat in de buurt rond om de omgeving te verkennen. Een boerderij.
Een rijstveld. Alles wordt met de hand gedaan.
Een varkens boerderij.
’s Avonds lopen we een stukje de berg op om bij dit luxe restaurant te eten. Zwembadje erbij met daarin weer een mooie zitkuil en in de verte uitzicht op Java.
Ontbijt de volgende morgen. Paula neemt de banana pancakes en ik toast met scrambled eggs. En een glas mango en papaja sap er bij.
Weer even een wandeling. Altijd maar hopen dat zo’n kokosnoot niet precies valt als je eronder door loopt.
Mangoboom met rijpe mango’s (die wil je ook niet op je hoofd krijgen).
En de ingang van de baai tussen de mangrove boompjes door. Je ziet het paadje op de bodem waar de duikers en snorkelaars langs wandelen.
Een blik over de baai noord van de stad.
En een duidelijk geval van veilig werken.
Koei’n.
Een verlaten resort. Leuke huisjes, maar nog niet helemaal afgebouwd en daarna al weer totaal vervallen. Corona faillissement?
Weer een heleboel banaantjes.
Als we terug komen bij ons huisje krijgen we net bezoek.
We gaan met de auto een beetje rondkijken en rijden een stukje terug naar het westen. Daar zijn nog twee lagunes en bij één lijken op de kaart allerlei wandelpaden. Valt wat tegen want het zit achter een slagboom met bewakers, het is een resort. Dan maar een eindje verderop kijken.
We wandelen even langs de mangroven, maar dat pad loopt dood.
Dan maar weer terug naar de auto. Onderweg zien we nog wat onderhoudswerkzaamheden aan de toeristen bootjes.
En terug op de parkeerplaats zien we dat onze auto bewaakt wordt door een aap.
Volgende baai, weer alleen een wandeltje langs het strand. Wandelpaden heb je hier eigenlijk niet en de wegen en weggetjes zijn vaak zo druk dat daar langs wandelen niet leuk is.
Garagebedrijf met benzineverkoop (die petflessen onder het afdakje).
Vier november gaan we een snorkeltoertje doen. We hebben geboekt via booking.com en gaan met een krakkemikkig bootje met twee andere snorkelaars en twee duikers begeleid door een snorkelgids een duikinstructeur en een buitenboordmotordrijver op pad.
We varen in ongeveer drie kwartier naar het eiland Menjangan en gaan het water in.
En wat je dan ziet is toch wel erg verrassend:
De zeesterren zijn hier blauw.
Toch wel heel veel meer soorten en meer kleur dan we van de Middellandse Zee gewend zijn.
Na twee snorkelsessies met een geheel verzorgde lunch ertussen rijden we naar ons volgende verblijf, Sari bungalo’s in Pemuteran € 14,10 voor één nacht inclusief ontbijt.
De volgende morgen vroeg uit de veren. Dit is het eerste bed waar een soort klamboe omheen zit. Tot nu toe hebben we totaal geen last gehad van plaagdieren en ook hier niet. Geen wespen, muggen, vliegen, spinnen en dat soort dingen. Alleen een keer een kakkerlak in de badkamer en een gekko op de muur.
Na het ontbijt vetrekken we voor een lange rit de bergen in. Ons volgende verblijf is in de krater van de slapende vulkaan Bratan (de meest linkse). Onderweg weer zo’n scooter met een reuze veilig kinderzitje.
En ga hier maar eens voeten tellen.
Je rijdt aan de buitenkant van de krater omhoog en dan moet je ineens steil afdalen de krater in. En hier is het heel ander weer.
En dat was al een tijdje zo, zo te zien.
Strak achter onze voorganger aan, wat je kunt niet meer zien waar de weg is en vaak zijn er een halve meter diepe betonnen goten naast de weg, Daar wil je niet inrijden.
We bereiken zonder problemen ons huisje: Navalia Villa in Bedugul. € 31,88 voor twee nachten inclusief ontbijt. Paula vindt deze overnachtingsplekken op booking.com en zoekt op locatie, eigen badkamer, inclusief ontbijt en parkeerplaats voor eigen auto. Het stikt hier op Bali van de brommertjes, maar er zijn eigenlijk maar weinig auto’s en nog minder parkeerplaatsen.
Weer hele mooie huisjes in een tropische tuin. Maar nu boven op een berg en dus gevoelig kouder (ca. 20 ipv 30 graden). Het regent de rest van de dag dus we doen even wat boodschappen en zitten de rest van de dag binnen.
De volgende morgen ziet het er een stuk beter uit. We gaan op pad om de omgeving te verkennen. Ons huisje zit aan dit meer in de krater van de vulkaan en er zijn nog twee meren.
Onze eerste stop is een koffieplantage die je kunt bekijken. Dit is hoe koffie aan het boompje groeit. Hier gaan ze Luwak koffie van maken. Deze besjes worden dan opgegeten door de Luwak, een katachtig maar zeer lui dier.
En dan vier stadia van bewerking. Links onder de gedroogde trosjes (de gewassen en gedroogde poep van de Luwak). Links boven de trosjes deels gescheiden in losse bonen. Rechtsboven allemaal losse bonen en rechtsonder de bonen zonder velletjes.
Daarna worden ze gebrand.
En dan eventueel gemalen.
En gezeefd en dan heb je dit, de duurste koffiesoort van de wereld.
Onderdeel van de bezichtiging is een proeverij. Twee koffietjes en de rest zijn verschillende smaken thee. Daarna het winkeltje waar je voor teveel geld wat producten kunt kopen, maar hiermee betaal je dan weer voor de rondleiding. Wij kopen lemongrass thee.
Kijk, weer zo’n super veilige bouwplaats.
En langs de weg terug naar de stad allemaal verkoop stalletjes waar ze allemaal precies hetzelfde verkopen.
Dan bezoeken we een tempel. Deze is volledig ingericht voor bezoekers met een echte (betaalde)parkeerplaats en een toegangskassa.
De echte heilige delen van de tempel blijven wel gesloten voor publiek.
Geen idee of dit een showtje voor het publiek is, of dat er een echte ceremonie plaatsvond, maar het ziet er wel leuk uit.
Het tempelcomplex ziet er verder super mooi en onderhouden uit.
Dan rijden we naar een waterval aan de zuidkant van de vulkaan.
We beleven weer een googeltje: google past ongevraagd de route aan via de allerkleinste en steilste weggetjes omdat dat een halve minuut sneller is of zo (als je er 80 zou kunnen rijden).
Een kokosnoten kerkhof.
En dan vinden we toch de waterval. We zijn er niet alleen.
Boven de waterval een paar rijstvelden.
Daarna rijden we weer terug naar Bedugul en daar bezoeken we een botanische tuin.
Eigenlijk gek, want in onze ogen is dit hele eiland een botanische tuin, maar het is er toch wel erg mooi en er zijn vele kilometers wandelpad.
Opvallend is dat de meeste bomen vol met andere planten zitten. In de bomen groeien varens, palmachtige dingen, verschillende soorten klimop en zo.
En dit is dan de grootste boom van het eiland. Zowel die blauwe als waar die onder staat. Die is zo groot dat ie niet op de foto past.
Erg weelderig hier.
Bosje bamboo.
Het uitzicht uit ons huisje de volgende morgen. Het ziet er super uit.
Voor we weer verder rijden eerst nog even een wandeling in de jungle net voorbij ons resort.
Dit lijkt een beetje een wandelpaadje, maar is eigenlijk een brommer pad. We moeten regelmatig aan de kant, maar ze rijden stapvoets en je hoort ze al van verre aankomen.
Het is hier wel enorm groen.
Dan pakken we onze spullen in en gaan met de auto richting krater rand, om weer naar de noordkust te rijden. Heel veel aapjes hier.
Na een lange rit over vele miniweggetjes komen we weer op de iets grotere weg rond het eiland en slaan dan linksaf richting het strand. Daar moet ons volgende verblijf zijn. We moeten even wachten tot alle kokosnoten geland zijn.
Het resort dat we geboekt hadden zit vol (niet goed op de boekingen gelet kennelijk) maar gelukkig heeft familie van de eigenaar een paar honderd meter verderop ook een resort waar wel ruimte is. Dit zit ook direct aan zee en we kunnen voor het ontbijt via het strand bij het eerste resort terecht.
En zo belanden we via Segara Lestari Oceanfront Villas bij Kura Kura Beachresort in Tejakula. Weer een heel leuk huisje op twintig meter van de zee. € 36,63 voor twee nachten inclusief ontbijt (bij Segara Lestari).
Er liggen hier nogal wat bootjes op het strand.
Dit is een vissersschip. Trimaran, houtje touwtje aan elkaar gemaakt, met zijpropeller motor en op de mast een plankje voor een klein benzine generatortje. Daar worden dan in het donker hele felle lampen gevoed waar de vissen dan weer op af komen.
Het torretje.
En dit is een oude brommermotor die is omgebouwd tot lier waarmee de bootjes het strand op worden getrokken.
Die schaal in het midden is een zeewater filter en de modder eromheen wordt met de handen in dit filter gedaan. Als het filteren van zeewater klaar is wordt de modder weer met de handen over de veldjes verspreid om na droging weer opnieuw te worden gebruikt.
Via die modderfilters wordt water in deze bakjes gepompt.
Overdag liggen die dan in de zon te drogen en ’s avonds of als het gaat regenen worden ze dubbel geklapt.
En als het dan bijna droog is wordt het nog een tijdje in de zon gelegd om verder uit te drogen en dan heb je zout.
Na het ontbijt gaan we de berg op, op zoek naar een waterval. Zo ziet een willekeurig dorpje er hier op Bali uit.
Jackfruit. Enorme dingen van meer dan 10 kilo. Verbazend dat dat blijft hangen.
En weer aapjes.
Tja, wat hier nou zo vrouwvriendelijk is?
En dan de waterval.
Weer een bamboo bosje.
We hebben geen vrouwvriendelijk dorp gevonden bij die waterval dus lopen we verder de berg op. Het is 30+ graden, ca. 95% vochtig en bijzonder steil dus na een uurtje omhoog lopen kunnen we onze kleren uitwringen en nog steeds geen vrouwvriendelijk dorp gezien. Dus we geven het op en lopen weer terug naar het resort voor een dipje in de zee.
Na een verfrissende duik in het ruim 30 graden warme zeewater is het tijd voor een biertje.
En dan eten.
Wij hadden al gezien dat er een spijker in de band zat, maar als we de 9e november wegrijden naar ons volgende verblijf is de band toch aan de zachte kant. We zoeken een garage bedrijfje en daar wordt voor € 2,50 onze band gerepareerd.
Na weer een enerverende rit door de bergen komen we aan in de krater van onze volgende vulkaan: mount Batur. We hebben een huisje geboekt bij Manik Tirta Cabin’s in Kintamani voor € 38,05 voor twee nachten inclusief ontbijt. Dit zwembadje wordt ieder nacht gedraind en dan opnieuw gevuld met heet water uit de hotsprings.
Dit is de eerste keer dat we last hebben van ongedierte: duizenden kleine huisvliegen die een verblijf buiten onaangenaam maken. Ze komen overigens niet binnen.
Er worden cabins bijgebouwd.
Even een wandeling door het stadje. Ook hier wordt gebouwd. Weer zeer profi steigerwerk.
We komen in een landbouw gebied. Kool.
En om de groei en oogst goed te laten verlopen moet er natuurlijk wel een tempel zijn.
De volgende dag gaan we de vulkaan op. Je kunt een sunrise toertje boeken waarbij je om 4 uur ’s nachts wordt opgehaald van je verblijf om dan om 5 uur met een gids de berg op te gaan lopen voor € 30 per persoon, maar daar hadden we geen zin in. We lopen zelf wel omhoog en op een beetje aangenamere tijd.
Het pad is bij daglicht volledig duidelijk, daar heb je geen gids voor nodig. Wel kijken de gidsen, die we op hun weg weer naar beneden na hun sunrise tour tegenkomen, ons heel boos aan en groeten niet. Heel anders dan we de Balinezen kennen.
Het uitzicht is prachtig.
De zuidkant van de vulkaan. Hier is een groot lavaveld van een recente uitbarsting te zien. Intussen worden we behoorlijk geplaagd door horden van die irritante huisvliegen die overal op je gaan zitten.
We besluiten niet helemaal naar de kraterrand te gaan maar lopen via het brommer pad weer terug naar beneden.
En dan hier ook weer om de zoveel kilometer een minitempeltje met mini offertjes.
Dit is dan weer jammer. Een eindje verder naar beneden is een rustplaats met toiletten en zo. En een vuilnisbelt!
Vlak boven het dorp is een wat grotere tempel. En ook dit is eigenlijk één grote vuilnisbelt.
We dalen verder af naar het dorp en komen weer langs de landbouwgebieden. Dit lijken tomatenplanten. We hebben overigens geen enkele vorm van landbouwmechanisatie gezien.
We gaan lunchen bij de KFC. Oh nee, JFC.
En dan gaan we de volgende dag weer terug naar de kust. We rijden aan de zuidkant om het meer heen. Het weer is matig.
De weg soms ook.
Ver van de bewoonde wereld een kraampje waar Durians verkocht worden. Deze stinken naar dood rottend vlees en worden daarom niet in restaurants en winkels aangeboden, maar wel in dit soort kraampjes. Ze schijnen best lekker te zijn als je je neus dicht houdt, maar ik kan geen enkele motivatie bedenken om dat gaan proberen.
De oogst.
Dan zijn we bij ons volgende verblijf: Ocean Villa Resort in Tulamben. € 41,76 voor twee nachten inclusief ontbijt.
Een gezellige bezoeker. Je moet op internet eens het geluid van een gekko opzoeken. Het is verbazend hoeveel geluid er uit zo’n beestje kan komen. Gelukkig laten ze maar zelden van zich horen.
Weer zo’n enorme vrucht. Een kalebas. Deze vrucht is giftig en wordt dus niet gegeten. De schil wordt gebruikt om kommen en muziekinstrumenten en zo van te maken. De bloemen worden bezocht door vleermuizen en dat hebben we hier ook gezien. De bloemen zijn alleen ’s nachts open.
En na het eten nog even Nederlandse tv kijken.
We hebben snorkel spul gehuurd en gaan vandaag snorkelen.
We beginnen met de koraaltuin.
Dan even lunchen en daarna naar het wrak van de Liberty. Daar is niet zo veel meer van over, maar het trekt wel veel vissen en koralen aan.
Een koffervisje. Hoe de evolutie die lompe dingen toch heeft voortgebracht?
Finding Nemo!
Dan gaan we de 13e weer verder. We rijden helemaal rond de oostpunt van het eiland (om een oude kleine vulkaan heen). Het is niet zulk mooi weer.
En ook hier zijn de wegen soms bijna verdwenen.
De Menara Suar Gili Selang lighthouse op de oostpunt van het eiland.
Een kippen transport.
Dan komen we aan bij ons volgende huisje in de bergen: Banjan Homestay in Sidemen. € 39,43 voor twee nachten inclusief ontbijt. Recent gebouwd.
En tot nu toe het netste en mooiste verblijf.
Het dak.
Even wandelend de omgeving verkennen. Een stukje verderop weer een bouwproject.
Dit is dan weer jammer. Hier loopt een riviertje (eigenlijk een watertoevoer naar de rijstvelden) en als die hoog staat en wat overstroomt komt dit op de randen te liggen.
Eén van de fraaiere huizen hier.
De 14e hebben een wandeling met gids door de rijstvelden geboekt. Erg leuk om het niet alleen te zien, maar ook het verhaal erachter te horen. De landbouw is bijzonder kleinschalig en arbeidsintensief.
De landbouw gaat geheel handmatig en er zijn twee oogsten op één landje per jaar. Na de rijstoogst wordt het land in ruggetjes gevormd en worden er groenten verbouwd (hier die venijnige Balinese pepertjes). Na de groente oogst wordt het weer in terrassen gevormd en wordt rijst gezaaid.
Om het veldje heen worden bloemen geplant om in de offertjes te verwerken.
Hier worden pinda’s verbouwd.
Hier is al een dop pinda herkenbaar.
En dan verderop de rijst. Dit is de jonge aanplant die volledig natgehouden moet worden.
Deze rijst is de supernatte fase al voorbij, maar de aren staan nog rechtop. In de korreltjes zit alleen nog een beetje wittig vocht.
Hier beginnen de aren al wat te hangen en is dat witte vocht al een beetje een rijstkorrel aan het worden.
Deze boerin is hard aan het werk. Met de schaal met offertjes op haar hoofd loopt ze langs alle velden en zet hier en daar een offertje neer om het groeiproces gunstig te beïnvloeden.
Wij wandelen weer verder over de rand van een irrigatiekanaal.
Hier groeit natte spinazie.
Het hoofdkanaal van het Subak systeem. Hiervandaan worden de kleine kanaaltjes naar de rijstvelden afgetapt. Het water valt onder het gezag van de Hindoe priesters in de watertempels. Ze volgen de Tri Hita Karana filosofie (drie eenheid) die het rijk van de goden, de menselijke wereld en de natuur verbind (een soort waterschap dus).
Van dit veldje is de rijst al geoogst en het wordt weer klaargemaakt voor een ander gewas.
Na de wandeling pakken we de auto en gaan naar een waterval.
We gaan even lunchen in het restaurant boven aan de waterval. Het weer laat ons een beetje in de steek.
We rijden terug naar ons dorpje, drinken een biertje en gaan dan op zoek naar een restaurant. Dat is niet zo moeilijk hier op Bali want die zijn werkelijk overal en bijzonder goedkoop.
Deze overheerlijke maaltijd met een biertje (620ml) en een toetje van gebakken banaan kost € 5,30 per persoon (waarvan ruim de helft voor het biertje). Dat is 102.290 roepies wat dan wel weer heel duur klinkt.
Na het eten lopen we terug naar ons huisje.
De volgende dag gaan we weer met de auto verder. Beetje bamboo langs de weg.
Hier liggen regelmatig van dit soort planken langs de weg. Het lijkt erop dat dit in de jungle gewonnen en gezaagd wordt en ligt te wachten op transport.
Een vrachtbrommer.
En dan zijn we in ons volgende resort in de bergen: Loris Homestay in Ubud. Dit is midden in een superdrukke stad, maar daar merk je helemaal niets van. € 31,69 voor twee nachten inclusief ontbijt.
We lopen de stad in en bezoeken het koninklijk paleis. Dat is eigenlijk ook gewoon een tempel.
Dan wandelen we verder de stad in. Zie hier de verkeerssituatie.
Na een dagje in de stad rondwandelen tijd voor het diner. Ajam Teriyaki.
De volgende dag gaan we een wandeling van ca. 12 km doen, deels door de stad en deels langs rijstvelden. Hier de offertjes van de armere Balinees. Geen mooi aangekleed bakje met van alles, maar een paar kruimeltjes rijst op bananeblad.
De 19e november is er een belangrijke nationale ceremoniedag, Galungan. Hiervoor worden allerlei versierselen verkocht.
In de buitenwijken van de stad zomaar een rijstveld. De fietsen zijn decoratie.
En wordt een kromme bamboo, een penjor, versiert voor de 19e.
Bananen bomen langs de weg.
En weer een gezinsscooter. De mondkapjes zien we alleen op de brommertjes. Waarschijnlijk tegen stof of zo.
De plaatselijke bouwmarkt.
En een eindje verder liggen weer een paar van die penjors klaar.
Tankstation!
En dan komen we in de rijstvelden.
De jonge aanplant.
En het irrigatie systeem.
Zo groeit ananas.
En een heel mooi toeristen resort.
Het is nu bijna 12 uur. Zo lang is dan je schaduw.
Deze rijst is klaar om geoogst te worden. De boer slaat een bos aren op dat matje en de rijstkorreltjes vallen er dan doorheen in een mand. Het overgebleven spul gaat weer op het land om als compost voor de volgende teelt te dienen.
En al weer zo’n mooi versierde bamboo.
De volgende morgen rijden we naar het uiterst zuidelijke puntje van Bali. Voorbij het vliegveld en dan nog zuidelijker. Daar is een groot tempelcomplex op de kliffen (hier midden op de foto) waar een vuurdans voorstelling wordt gegeven. Dat willen we wel eens zien.
Maar eerst inchecken. Dit is ons huisje voor één nacht in Kubu Nyang Nyang in Uluwatu. Een dure deze keer: € 24,68 voor één nacht zonder ontbijt. Dat komt omdat het vlak naast die super toeristische tempel ligt.
Het is wel een hele nette kamer met een gigantische badkamer en een zwembad.
Het is erg warm vandaag dus we gaan een tijdje het zwembad in voor we de omgeving gaan verkennen.
Hele flinke branding tegen hoge kliffen.
En in de tempel stikt het van de apen. Het lijkt erop dat ze hier gevoerd worden.
Dit is dan de tribune waar wij straks ook zullen zitten. Wij hebben de latere voorstelling geboekt, dat leek ons mooier met een vuurdans.
Maar eerst verkennen we het tempelcomplex en het park. Werkelijk overal apen. Dus goed op je spullen letten.
Bij de ingang van de tempel krijgt iedereen een mooi paars rokje of een oranje sjerp als je je knieën al bedekt had. Achter mij de grootste hervormer en religieus leraar van het Balinese Hindoeïsme (15e eeuw).
En dan loopt het tegen de tijd dat onze voorstelling zal beginnen en verzamelt zich een flinke menigte bij de ingang.
In no time zakt de zon naar de horizon en kleurt alles mooi rood.
En dan begint het schouwspel. Alle geluid (muziek zou ik het zeker niet noemen) wordt geproduceerd door de stemmen van de mannen op de grond en het verhaal wordt gespeeld door de mooi aangejaste mannen en vrouwen in het midden.
Het vuur is wel mooi, het geluid niet en het verhaal ontgaat ons een beetje.
Maar al met al is het toch een bijzondere ervaring.
Het ontbijt was deze keer niet inbegrepen dus gaan we bij een restaurantje een eindje verderop ontbijten. Goed spul!
Dan rijden we weer naar het noorden en stoppen nog even op een “watersport” strand.
Onderweg zien we het resultaat van die kromme bamboo’s.
We rijden weer naar het hotel waar we drie weken geleden ook begonnen zijn en laten de auto weer ophalen.
Onze route over Bali (met de wijzers van de klok mee). We hebben ongeveer 1.000 kilometer gereden.
We wandelen nog wat rond en kijken even bij de airport. Die hadden we nog niet bij daglicht gezien. Hier de parkeergarage.
Op de terugweg naar het hotel even een sapje.
Ongeveer € 0,75 per glas. Heerlijk!
En we gaan die avond weer eten bij dat peperdure restaurant waar ook onze eerste avondmaaltijd hebben gehad.
Dan breekt onze laatste dag aan. We vliegen pas om 00.55 (de volgende dag dus eigenlijk) en hebben dus zeeën van tijd voor we naar het vliegveld moeten. We laten onze bagage in het hotel staan en gaan nog wat rondwandelen. Hier zomaar twee Europese auto’s. Wel hele oude, dit zijn VW T2’s, gemaakt van 1967 tot 1979. Vrijwel alle auto’s die je hier verder ziet zijn Japans.
We gaan aan het strand in een barretje zitten om de tijd wat te doden en hebben een prachtig uitzicht.
Dan gaan we rond een uur of 6 eten bij het hotel en dan lopen we richting het vliegveld.
Vele uren later vertrekken we dan werkelijk. Grappig is dat. Als je op de luchthaven moet inchecken, door de security gaat, de gate zoeken, wachten enz. heb je eigenlijk het gevoel al een hele tijd onderweg te zijn terwijl je nog steeds op loopafstand van het hotel bent.
We vliegen eerst naar Shanghai.
Dan eindeloos wachten (onze vlucht is meer dan 4 uur vertraagd en we hadden al een overstaptijd van 4 uur) en dan gaan we met KLM verder richting Schiphol.
De piloot weet die meer dan vier uur vertraging te reduceren tot 2 uur 3 kwartier, waardoor we geen recht hebben op vergoeding, maar niet meer in Winsum kunnen komen omdat we de laatste trein niet kunnen halen. Jan en Fria komen ons gelukkig om 0.42 uur in Groningen ophalen.
En dan zijn we weer terug in Nederland. Het is nat en koud en donker, maar we kijken terug op een prachtige reis. Ik denk dat we precies op het juiste moment naar Bali zijn gegaan. Het was nergens druk met toeristen, het was eenvoudig accommodaties te vinden en een auto te huren. Het weer was over het algemeen prima (het was het begin van de regentijd). Aan de kust meestal prachtig (wel erg warm en vochtig) en in de bergen wat koeler en af en toe regen. Het rijden is wel een uitdaging. Je rijdt aan de linkerkant van de weg en het verkeer is één grote chaos met brommertjes die overal tussendoor vliegen. De wegen zijn belabberd. Niemand is verzekerd dus iedereen zorgt er gelukkig voor dat er geen ongelukken gebeuren. Wij hebben geen enkel ongeluk of verkeersagressie gezien en gelukkig hebben wijzelf het er ook zonder brokken afgebracht. De Balinezen zijn een supervriendelijk en supervrolijk volk, ook in niet commerciële situaties. De vlucht kost een paar centen, maar eenmaal op het eiland is alles supergoedkoop. En het is er wel heel erg mooi.
In Nederland pakken we ons gewone leventje weer op met wandelingen als het even droog en zonnig is en het maken van Sinterklaasgedichten en surprises……. Hier doen we, na even bij de Madness gekeken te heben even een rondje bij de jachthaven.
En wat een lange schaduwen rond 12 uur overdag. Kijk eerder in deze blog maar even terug hoe dat op Bali was.
En dan komen we dit tegen. We moeten er over (door) heen, er is geen pad omheen.
Valt mee!
Nederland is ook heel mooi. Hier lopen de herten tussen de runderen te grazen.
En dan is de maand weer om. Eind december zullen we de volgende blog plaatsen.